Η καλή σχέση ανάμεσα σε γονείς και εκπαιδευτικούς είναι από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την ομαλή φοίτηση ενός παιδιού με αυτισμό στο σχολείο. Δεν αρκεί όμως να «πάει καλά» η πρώτη μέρα· χρειάζεται μια σταθερή, συνεχή επικοινωνία που χτίζεται σταδιακά μέσα στη χρονιά.
Αν έχετε ήδη περάσει από το στάδιο της προετοιμασίας για την επιστροφή στο σχολείο, το επόμενο βήμα είναι να διατηρήσετε αυτή τη γέφυρα επικοινωνίας ανοιχτή σε όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους. Δείτε πρακτικά πώς.
Ξεκινήστε νωρίς και χτίστε σχέση εμπιστοσύνης
Σύμφωνα με τη National Autistic Society, είναι σημαντικό να θέτετε τυχόν ανησυχίες σας όσο το δυνατόν νωρίτερα, πριν αυτές μετατραπούν σε μεγαλύτερο πρόβλημα. Η δια ζώσης επαφή με τον εκπαιδευτικό της τάξης, τον υπεύθυνο ειδικής αγωγής ή τη διεύθυνση του σχολείου θέτει τις βάσεις για μια συνεργατική σχέση από την αρχή, αντί να περιμένετε να προκύψει κρίση.
- Ζητήστε ένα σύντομο πρώτο ραντεβού πριν ή αμέσως μετά την έναρξη της χρονιάς, χωρίς να περιμένετε τη σχολική γιορτή ή το πρώτο δελτίο προόδου.
- Μάθετε ποιος είναι ο βασικός σας σύνδεσμος επικοινωνίας: ο εκπαιδευτικός της τάξης, ο εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης ή ο διευθυντής.
- Ρωτήστε ευθέως πώς προτιμά ο εκπαιδευτικός να επικοινωνεί (τετράδιο επικοινωνίας, email, σύντομες τηλεφωνικές ενημερώσεις) και μοιραστείτε τη δική σας προτίμηση.
Τι αξίζει να μοιραστείτε με τον εκπαιδευτικό
Οι εκπαιδευτικοί δεν χρειάζεται να μαντέψουν τι λειτουργεί για το παιδί σας· μπορείτε να τους το πείτε. Χρήσιμο είναι να καταγράψετε και να μοιραστείτε:
- Τα δυνατά σημεία του παιδιού και τα σημεία στα οποία δυσκολεύεται περισσότερο.
- Γνωστές ανάγκες στήριξης, π.χ. σε μεταβάσεις, σε ομαδικές εργασίες ή σε δυνατούς ήχους.
- Ειδικά ενδιαφέροντα και αισθητηριακές ευαισθησίες που μπορεί να επηρεάσουν τη συμπεριφορά μέσα στην τάξη.
- Τρόπους αυτορρύθμισης που ήδη χρησιμοποιεί το παιδί, όπως στερεοτυπικές κινήσεις ή προτιμώμενες ρουτίνες, ώστε να μην παρεξηγηθούν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθά η δημιουργία ενός σύντομου «διαβατηρίου επικοινωνίας» με βασικές πληροφορίες για το παιδί, που μπορεί να δοθεί σε κάθε νέο εκπαιδευτικό ή αναπληρωτή χωρίς να χρειάζεται να ξαναπείτε τα πάντα από την αρχή.
Κρατήστε τακτική τεκμηρίωση
Η οργανωμένη καταγραφή σάς βοηθά να παρακολουθείτε την πορεία του παιδιού και να έχετε στοιχεία όταν χρειαστεί να ζητήσετε αλλαγές. Αξίζει να κρατάτε:
- Σημειώσεις για ανησυχίες που προκύπτουν και τυχόν επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
- Δείγματα σχολικής εργασίας και στοιχεία φοίτησης.
- Αντίγραφα κάθε επικοινωνίας με το σχολείο, γραπτής ή προφορικής.
- Αξιολογήσεις ή εκθέσεις από ειδικούς που παρακολουθούν το παιδί.
- Σύντομη σύνοψη μετά από κάθε συνάντηση, με τις αποφάσεις που πάρθηκαν.
Αν το παιδί σας έχει αίτημα για παράλληλη στήριξη, αυτή η τεκμηρίωση είναι επίσης χρήσιμη για την ίδια τη διαδικασία αίτησης και παρακολούθησης του αιτήματος.
Πώς προετοιμάζεστε για μια σχολική συνάντηση
Οι συναντήσεις με το σχολείο, είτε είναι μια σύντομη ενημέρωση είτε μια πιο επίσημη σύσκεψη για το πρόγραμμα στήριξης, αποδίδουν περισσότερο όταν έρχεστε προετοιμασμένοι.
Πριν τη συνάντηση
- Γράψτε από πριν τις ανησυχίες σας και τι θα θέλατε να δείτε να αλλάζει.
- Συγκεντρώστε συγκεκριμένα παραδείγματα δυσκολιών, όχι γενικές εντυπώσεις.
- Ζητήστε σχετικά έγγραφα εκ των προτέρων, ώστε να τα έχετε διαβάσει.
- Αν θέλετε, πάρτε μαζί σας κάποιον που θα κρατάει σημειώσεις.
Κατά και μετά τη συνάντηση
- Κρατήστε σημειώσεις και ρωτήστε ό,τι δεν καταλαβαίνετε αντί να το αφήσετε ασαφές.
- Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε αμέσως, αν κάτι σας δημιουργεί δισταγμό ζητήστε χρόνο.
- Εστιάστε σε λύσεις παρά σε το ποιος «φταίει».
- Στο τέλος, συμφωνήστε ρητά ποιος αναλαμβάνει τι και μέχρι πότε.
- Στείλτε μετά τη συνάντηση ένα σύντομο γραπτό σημείωμα με όσα συζητήθηκαν και συμφωνήθηκαν, ώστε να υπάρχει κοινή αναφορά.
Χρήσιμες ερωτήσεις για να θέσετε είναι: ποια ακριβώς στήριξη λαμβάνει το παιδί, πώς αξιολογείται αν αυτή η στήριξη αποδίδει, και αν το προσωπικό έχει λάβει κάποια σχετική επιμόρφωση στον αυτισμό.
Όταν οι απόψεις διαφέρουν
Είναι φυσικό να μη συμφωνείτε πάντα με το σχολείο. Σε αυτές τις περιπτώσεις βοηθά να διατηρείτε τον τόνο συνεργατικό, να επιστρέφετε στα γραπτά στοιχεία που έχετε συγκεντρώσει και να ζητάτε ξεκάθαρα ποιο είναι το επόμενο βήμα αν κάποιο θέμα δεν λύνεται σε επίπεδο τάξης. Αν το άγχος γύρω από αυτές τις συζητήσεις σας βαραίνει, μια συνεδρία συμβουλευτικής γονέων μπορεί να σας βοηθήσει να οργανώσετε τη στάση σας και να διαχειριστείτε καλύτερα δύσκολες συναντήσεις.
Η σχέση γονέα και σχολείου δεν χτίζεται σε μία συνάντηση. Είναι μια διαρκής διαδικασία αμοιβαίας ενημέρωσης, όπου η υπομονή και η συνέπεια και από τις δύο πλευρές κάνουν τη διαφορά στην καθημερινότητα του παιδιού.