Η Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή και η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) είναι δύο νευροαναπτυξιακές καταστάσεις που συχνά συνυπάρχουν. Ενώ για πολλά χρόνια θεωρούνταν αμοιβαία αποκλειόμενες διαγνώσεις, πλέον η επιστημονική κοινότητα αναγνωρίζει ότι ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών με αυτισμό πληροί επίσης τα κριτήρια για ΔΕΠΥ.
Τι είναι ο Αυτισμός και τι η ΔΕΠΥ:
• Αυτισμός (ΔΑΦ): Πρόκειται για μία νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει την κοινωνική επικοινωνία και την κατανόηση κοινωνικών κανόνων, ενώ συχνά συνοδεύεται από στερεοτυπίες, περιορισμένα ενδιαφέροντα και αισθητηριακές ιδιαιτερότητες.
• ΔΕΠΥ: Χαρακτηρίζεται από δυσκολία στη συγκέντρωση, παρορμητικότητα και/ή υπερκινητικότητα, με επιπτώσεις στη λειτουργικότητα του παιδιού στο σχολικό, κοινωνικό και οικογενειακό πλαίσιο.
Συννοσηρότητα: Πόσο συχνή είναι:
Σύμφωνα με μελέτες:
• Περίπου 30-80% των παιδιών με αυτισμό εμφανίζουν συμπτώματα ΔΕΠΥ.
• Αντίστοιχα, περίπου 20-50% των παιδιών με ΔΕΠΥ εμφανίζουν χαρακτηριστικά που πλησιάζουν το φάσμα του αυτισμού.
Η διάγνωση της συννοσηρότητας είναι κρίσιμη γιατί οι δύο διαταραχές επηρεάζουν η μία την άλλη και απαιτούν διαφοροποιημένες παρεμβάσεις.
Κοινά και Διαφορές:
ΣτοιχείοΔΑΦΔΕΠΥΠροσοχήΕστιάζουν υπερβολικά σε λεπτομέρειες ή αποσπώνται από αισθητηριακά ερεθίσματαΔυσκολεύονται να διατηρήσουν προσοχή, συχνή απόσπαση από εξωτερικά ερεθίσματαΚοινωνικές δεξιότητεςΔυσκολία στην κατανόηση κοινωνικών κανόνωνΘέλουν να κοινωνικοποιηθούν αλλά η παρορμητικότητα δυσκολεύει τις σχέσειςΛόγος και επικοινωνίαΜπορεί να είναι περιορισμένος, κυριολεκτικός ή απουσιάζωνΣυνήθως φυσιολογικός, αλλά με διακοπές, παρεμβολές και βιασύνηΚινητικότηταΜπορεί να υπάρχει αδεξιότητα ή επαναληπτικές κινήσειςΥπερκινητικότητα, βιαστικές κινήσεις χωρίς στόχοΑισθητηριακή επεξεργασίαΠολύ έντονη ή χαμηλή ανταπόκρισηΜπορεί να υπάρχουν ενδείξεις αλλά είναι λιγότερο έντονες ή πιο γενικέςΓιατί είναι σημαντική η σωστή διάγνωση:
Η αναγνώριση και των δύο διαταραχών επιτρέπει την:
• Κατάλληλη διαφοροδιάγνωση και επιλογή στρατηγικών παρέμβασης
• Ενημέρωση και καθοδήγηση γονέων και εκπαιδευτικών
• Αποφυγή εσφαλμένων προσδοκιών από το παιδί
• Εφαρμογή στοχευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων (π.χ. αισθητηριακή ολοκλήρωση, εργοθεραπεία, κοινωνικές δεξιότητες, φαρμακευτική αγωγή όπου κριθεί απαραίτητο)
Ο ρόλος της Διεπιστημονικής Ομάδας:
Η συνεργασία ανάμεσα σε εργοθεραπευτές, παιδοψυχιάτρους, λογοθεραπευτές, ειδικούς παιδαγωγούς και γονείς είναι καθοριστική. Η εργοθεραπεία, ιδιαίτερα με προσέγγιση αισθητηριακής ολοκλήρωσης, μπορεί να βοηθήσει στην αυτορρύθμιση, την οργάνωση του χρόνου και της προσοχής και στη βελτίωση της καθημερινής λειτουργικότητας του παιδιού.
Συμπερασματικά:
Η συννοσηρότητα αυτισμού και ΔΕΠΥ είναι πλέον αναγνωρισμένη και συχνή. Η σωστή αξιολόγηση, η διεπιστημονική προσέγγιση και η εξατομικευμένη παρέμβαση μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά το παιδί να αναπτύξει τις δυνατότητές του και να λειτουργήσει καλύτερα στο καθημερινό του περιβάλλον.
Κατερίνα Αθανασοπούλου
Εργοθεραπεύτρια S.I.T.
Σχετικές υπηρεσίες