Το καλοκαίρι φέρνει μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές ρουτίνας της χρονιάς: το σχολείο σταματά, οι υποχρεωτικές θεραπείες συχνά αραιώνουν και το παιδί βρίσκεται μπροστά σε πολλές ώρες χωρίς σταθερή δομή. Για πολλά παιδιά με αυτισμό αυτό δεν είναι απλώς «διακοπές», αλλά μια περίοδος αυξημένου άγχους. Πολλοί γονείς αναζητούν τότε ένα καλοκαιρινό camp ή πρόγραμμα δραστηριοτήτων, όχι μόνο για απασχόληση, αλλά και ως ευκαιρία κοινωνικοποίησης και εξάσκησης δεξιοτήτων.
Η επιλογή του κατάλληλου προγράμματος όμως δεν είναι απλή υπόθεση. Δεν ταιριάζει κάθε camp σε κάθε παιδί, και αυτό που φαίνεται ελκυστικό στη διαφήμιση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα λειτουργήσει καλά στην πράξη. Δείτε τι αξίζει να εξετάσετε πριν αποφασίσετε.
Προσωπικό: το πιο σημαντικό κριτήριο
Σύμφωνα με το νοσοκομείο Sheppard Pratt, «οι άνθρωποι κάνουν όλη τη διαφορά» στην επιλογή camp. Πριν κοιτάξετε εγκαταστάσεις ή πρόγραμμα δραστηριοτήτων, ρωτήστε:
- Ποια είναι η αναλογία προσωπικού προς παιδιά, ειδικά αν το παιδί σας χρειάζεται στενότερη υποστήριξη;
- Έχει το προσωπικό εκπαίδευση σχετική με τον αυτισμό, ή μόνο γενική εμπειρία με παιδιά;
- Γίνονται έλεγχοι ποινικού μητρώου και ιστορικού για όλο το προσωπικό;
- Υπάρχει στην ομάδα κοινωνικός λειτουργός ή ψυχολόγος, ιδίως αν στόχος είναι η κοινωνική ένταξη;
Μια ειλικρινής συζήτηση με τον υπεύθυνο του προγράμματος για τα δυνατά σημεία, τις δυσκολίες, τα ενδιαφέροντα και τους πιθανούς «πυροδότες» άγχους του παιδιού σας είναι απαραίτητη. Κανείς δεν γνωρίζει το παιδί σας καλύτερα από εσάς, οπότε μη διστάσετε να μοιραστείτε λεπτομέρειες που ίσως φαίνονται μικρές αλλά κάνουν διαφορά στην καθημερινότητά του.
Γενικό camp με προσαρμογές ή εξειδικευμένο πρόγραμμα;
Δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση. Ένα γενικό camp με κατάλληλες προσαρμογές μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ποικιλία δραστηριοτήτων και επαφή με νευροτυπικά παιδιά, ενώ ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα για παιδιά με αναπηρία προσφέρει συνήθως πιο έμπειρο προσωπικό, αλλά μπορεί να μην καλύπτει κάθε ειδική ανάγκη. Σκεφτείτε τι χρειάζεται το συγκεκριμένο παιδί σας αυτή τη στιγμή, όχι το πρόγραμμα που «ακούγεται καλύτερο» στα χαρτιά.
Αν το παιδί σας δυσκολεύεται ιδιαίτερα στην αλληλεπίδραση με συνομηλίκους, μια πιο δομημένη εμπειρία σε ομάδα κοινωνικών δεξιοτήτων πριν ή παράλληλα με το camp μπορεί να λειτουργήσει ως ήπια προετοιμασία σε μικρότερη κλίμακα.
Επίσκεψη πριν την έναρξη
Αν είναι εφικτό, επισκεφτείτε τον χώρο πριν ξεκινήσει το πρόγραμμα, ιδανικά με το παιδί σας. Πολλά camp οργανώνουν ημέρες γνωριμίας, όπου μπορείτε να δείτε τις εγκαταστάσεις, να συναντήσετε το προσωπικό και να μιλήσετε με άλλες οικογένειες που έχουν ήδη εμπειρία. Αν δεν προσφέρεται τέτοια δυνατότητα, ζητήστε στοιχεία επικοινωνίας από γονείς που έχουν συμμετάσχει σε προηγούμενες χρονιές.
Προετοιμασία του παιδιού πριν ξεκινήσει
Το BeyondAutism τονίζει ότι η διατήρηση κάποιων σταθερών σημείων, όπως οι ώρες φαγητού και ύπνου, βοηθά το παιδί να αντέξει καλύτερα τις υπόλοιπες αλλαγές της καλοκαιρινής περιόδου. Πρακτικά, μπορείτε να:
- Δημιουργήσετε ένα εικονικό πρόγραμμα ή ημερολόγιο που δείχνει τι θα γίνεται κάθε μέρα.
- Χρησιμοποιήσετε κοινωνικές ιστορίες για να παρουσιάσετε καταστάσεις που θα συναντήσει, όπως το πρώτο πρωινό στο camp ή μια νέα δραστηριότητα.
- Εξασκηθείτε μέσω παιχνιδιού ρόλων σε δεξιότητες που θα χρειαστεί, όπως το να ζητήσει διάλειμμα ή να εκφράσει δυσφορία.
- Ετοιμάσετε αντικείμενα αισθητηριακής ρύθμισης, όπως ωτοασπίδες ή αντικείμενα άγχους, αν το παιδί τα χρησιμοποιεί ήδη.
Η Ambitious about Autism προτείνει επίσης να προετοιμάζετε το παιδί για τυχόν αυξημένο αισθητηριακό φορτίο, όπως θόρυβο, πλήθος κόσμου ή καινούργιους χώρους, και να εντοπίζετε εκ των προτέρων πού θα μπορεί να αποσυρθεί σε μια πιο ήσυχη γωνιά αν χρειαστεί.
Αν η πρώτη προσπάθεια δεν πάει καλά
Δεν είναι λίγες οι φορές που ένα camp δεν αποδεικνύεται η σωστή επιλογή παρά την προσεκτική προετοιμασία. Αυτό δεν σημαίνει αποτυχία, ούτε του παιδιού ούτε του προγράμματος. Κρατήστε ανοιχτή επικοινωνία με το προσωπικό όσο διαρκεί το πρόγραμμα, ώστε να ενημερώνεστε έγκαιρα αν κάτι δεν λειτουργεί, και να θυμάστε ότι είναι απόλυτα αποδεκτό να δοκιμάσετε κάτι διαφορετικό την επόμενη φορά. Ο στόχος του camp είναι το παιδί να περάσει καλά, όχι να αντέξει με κάθε κόστος ένα πρόγραμμα που δεν του ταιριάζει.
Αν η όλη διαδικασία επιλογής σάς προκαλεί άγχος ή αβεβαιότητα, η συμβουλευτική γονέων μπορεί να σας βοηθήσει να οργανώσετε σκέψεις, ερωτήσεις και προτεραιότητες πριν μιλήσετε με ένα πρόγραμμα.
Η καλοκαιρινή περίοδος δεν χρειάζεται να είναι έξι εβδομάδες άγχους. Με τη σωστή έρευνα, μια ειλικρινή συζήτηση με το προσωπικό και λίγη προετοιμασία στο σπίτι, ένα camp μπορεί να γίνει μια θετική εμπειρία τόσο για το παιδί όσο και για όλη την οικογένεια.