Τι είναι η ΔΕΠΥ, με απλά λόγια
Η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, στα αγγλικά ADHD) είναι μια νευροαναπτυξιακή διαφορά στον τρόπο που ο εγκέφαλος ρυθμίζει την προσοχή, την κίνηση και τις παρορμήσεις. Δεν οφείλεται σε «κακή ανατροφή» ούτε σε έλλειψη θέλησης. Το παιδί συχνά θέλει να τα καταφέρει, αλλά δυσκολεύεται να οργανώσει τον εαυτό του όπως ζητά το σχολείο και η καθημερινότητα.
Η ΔΕΠΥ εκδηλώνεται με τρεις βασικούς τρόπους: κυρίως με απροσεξία (αφαιρείται, ξεχνάει, χάνει πράγματα, δεν ολοκληρώνει), κυρίως με υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα (δεν κάθεται, διακόπτει, δυσκολεύεται να περιμένει), ή με συνδυασμό των δύο. Για να μιλήσουμε για ΔΕΠΥ, οι δυσκολίες πρέπει να διαρκούν αρκετό καιρό, να φαίνονται σε περισσότερα από ένα περιβάλλοντα, για παράδειγμα και στο σπίτι και στο σχολείο, και να επηρεάζουν πραγματικά τη ζωή του παιδιού.
Πώς μπορεί να φαίνεται ανά ηλικία
Προσχολική ηλικία
Όλα τα μικρά παιδιά είναι ζωηρά, γι' αυτό σε αυτή την ηλικία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Γονείς και νηπιαγωγοί συχνά περιγράφουν ένα παιδί που είναι σε διαρκή κίνηση πολύ περισσότερο από τα συνομήλικά του, αλλάζει συνεχώς παιχνίδι, δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του και ορμάει σε επικίνδυνες καταστάσεις χωρίς να σκεφτεί. Διαβάστε περισσότερα για τα πρώιμα σημάδια ΔΕΠΥ στην προσχολική ηλικία.
Σχολική ηλικία
Στο δημοτικό οι απαιτήσεις για προσοχή και οργάνωση αυξάνονται, και οι δυσκολίες γίνονται πιο εμφανείς: λάθη απροσεξίας, ημιτελείς εργασίες, ξεχασμένα βιβλία, σηκώνεται συχνά από τη θέση του, απαντά πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση ή δυσκολεύεται στις φιλίες. Συχνά οι πρώτες παρατηρήσεις έρχονται από τον δάσκαλο. Δείτε πώς φαίνεται η ΔΕΠΥ στην τάξη και πότε να ζητήσετε αξιολόγηση.
Εφηβεία
Στους εφήβους η έντονη κίνηση συχνά μειώνεται και δίνει τη θέση της σε μια εσωτερική ανησυχία. Πιο συχνά φαίνονται η δυσκολία στην οργάνωση του διαβάσματος, η αναβλητικότητα, οι ξεχασμένες προθεσμίες, οι παρορμητικές αποφάσεις και η πίεση στην αυτοεκτίμηση. Στα κορίτσια η ΔΕΠΥ συχνά εκδηλώνεται πιο ήσυχα, κυρίως με απροσεξία, και γι' αυτό μπορεί να περάσει απαρατήρητη για χρόνια: διαβάστε γιατί η διάγνωση στα κορίτσια καθυστερεί.
ΔΕΠΥ και αυτισμός: διαφορές και συνύπαρξη
Η ΔΕΠΥ και ο αυτισμός είναι διαφορετικές καταστάσεις, αλλά μοιάζουν σε ορισμένα σημεία και συχνά συνυπάρχουν. Ένα παιδί στο φάσμα μπορεί να δυσκολεύεται με την προσοχή επειδή απορροφάται από κάτι που το ενδιαφέρει ή από αισθητηριακά ερεθίσματα, ενώ ένα παιδί με ΔΕΠΥ συνήθως θέλει να συνδεθεί με τους άλλους αλλά η παρορμητικότητα δυσκολεύει τις σχέσεις του. Επειδή η εξειδίκευσή μας είναι ο αυτισμός, η αξιολόγηση εξετάζει προσεκτικά και τις δύο πιθανότητες, ώστε το παιδί να πάρει τη στήριξη που πραγματικά χρειάζεται.
Περισσότερα στα άρθρα μας: ΔΕΠΥ και αυτισμός μαζί, ΔΕΠΥ και αυτισμός σε νεαρούς ενήλικες, καθώς και για τη συνύπαρξη με δυσλεξία και δυσγραφία.
Πώς ξεκινάμε
- Γνωριμία. Το πρώτο ραντεβού είναι δωρεάν και χωρίς δέσμευση. Συζητάμε το ιστορικό του παιδιού, τι παρατηρείτε στο σπίτι και τι λέει το σχολείο.
- Διεπιστημονική αξιολόγηση. Αν χρειάζεται, η ομάδα αξιολογεί το παιδί από διαφορετικές οπτικές, με τη συμμετοχή του παιδοψυχιάτρου του κέντρου, ο οποίος μπορεί να θέσει και τη διάγνωση ΔΕΠΥ. Μπορεί να σας ζητήσουμε και πληροφορίες από τους εκπαιδευτικούς, γιατί η εικόνα του παιδιού στο σχολείο είναι πολύτιμη. Διαβάστε πώς γίνεται γενικά η διάγνωση ΔΕΠΥ σε παιδιά.
- Εξατομικευμένο πρόγραμμα. Σχεδιάζουμε μαζί σας ένα πλάνο με σαφείς στόχους, τις κατάλληλες θεραπείες και πρακτικές στρατηγικές για το σπίτι, με τακτική ενημέρωση για την πορεία.
Δεν χρειάζεται παραπομπή ούτε να έχετε ήδη διάγνωση. Δείτε τι περιλαμβάνει η πρώτη επίσκεψη.
Πώς βοηθάμε
Η ΔΕΠΥ δεν αφορά μόνο το παιδί στο θεραπευτικό δωμάτιο. Επηρεάζει την οικογένεια, το σχολείο και τις φιλίες, γι' αυτό η παρέμβαση συνδυάζει διαφορετικές ειδικότητες. Ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού, το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
- Ψυχοθεραπεία με γνωσιακή συμπεριφοριστική προσέγγιση, δομημένη και προσανατολισμένη σε στόχους, για τη διαχείριση των συναισθημάτων, της παρόρμησης και της αυτοεκτίμησης.
- Εργοθεραπεία για την αυτορρύθμιση, την οργάνωση του χρόνου και των δραστηριοτήτων και την καθημερινή λειτουργικότητα.
- Ειδικό παιδαγωγικό για στρατηγικές μάθησης, οργάνωσης χώρου και χρόνου, αύξησης της συγκέντρωσης και της προσοχής, καθώς και για συνυπάρχουσες μαθησιακές δυσκολίες.
- Ομάδες κοινωνικών δεξιοτήτων, όταν μια ομάδα ταιριάζει στις ανάγκες του παιδιού, όπως το γνωσιοσυμπεριφορικό δράμα, που δουλεύει τη συνεργασία, τον έλεγχο της παρόρμησης και την επίλυση προβλημάτων.
- Συμβουλευτική και εκπαίδευση γονέων, με συναντήσεις σε σταθερή βάση, για να καταλάβετε τη ΔΕΠΥ και να έχετε πρακτικά εργαλεία για τις δυσκολίες της καθημερινότητας.
- Συνεργασία με το σχολείο: επικοινωνούμε με τους εκπαιδευτικούς και προσφέρουμε εποπτεία σε σχολεία, ώστε οι στόχοι να υποστηρίζονται και μέσα στην τάξη.
Για ορισμένα παιδιά ο θεράπων γιατρός μπορεί να συζητήσει και φαρμακευτική αγωγή. Είναι μια απόφαση που παίρνεται πάντα μαζί με την οικογένεια και δεν αντικαθιστά τη θεραπευτική στήριξη και τη στήριξη των γονέων.
Η ομάδα και η κλινική καθοδήγηση
Το κέντρο λειτουργεί με διεπιστημονική ομάδα με παιδοψυχίατρο, θεραπευτές και εκπαιδευτικούς, με κλινική καθοδήγηση από τον παιδοψυχίατρο Δρ. Χρήστο Καμπάκο. Γνωρίστε την ομάδα μας.
ΕΟΠΥΥ
Οι οικογένειες που έχουν γνωμάτευση ΕΟΠΥΥ μπορούν να ζητήσουν αποζημίωση για τις θεραπείες που καλύπτονται, σύμφωνα με τους κανόνες του Οργανισμού. Δείτε τον οδηγό μας για τον ΕΟΠΥΥ και τις θεραπείες ειδικής αγωγής.
Πώς αποζημιώνεστε από τον ΕΟΠΥΥ: δείτε τον οδηγό βήμα προς βήμα, από τη γνωμάτευση μέχρι την ηλεκτρονική αίτηση και την πληρωμή.